Gimnazjum Publiczne im. Jana Pawła II w Lubatowej

Geografia 3

Email Drukuj PDF

Wymagania z geografii na poszczególne oceny
Klasa 3 gimnazjum

 

Stopień celujący może otrzymać uczeń, który spełnia kryteria na stopień bardzo dobry oraz:

  • bierze udział w konkursach szkolnych i międzyszkolnych uzyskując dobre wyniki,
  • organizuje i bierze udział w akcjach propagujących ochronę przyrody i śro­dowiska we własnym otoczeniu i w szkole,
  • prowadzi i dokumentuje prawidłowo własne obserwacje i doświadczenia,
  • korzysta z literatury poszerzającej jego wiedzę geograficzną (z czasopism, atlasów, encyklopedii, programów komputerowych i innych),
  • wykazuje się wiadomościami dodatkowymi wykraczającymi poza program nauczania geografii w III klasie gimnazjum, a w szczególności:

Sąsiedzi Polski

  • dowodzi, że Niemcy znajdują się w ścisłej czołówce najlepiej rozwiniętych państw świata,
  • analizuje przyczyny migracji ludności do Niemiec,
  • porównuje środowisko społeczno-gospodarcze południowych sąsiadów Polski oraz formułuje wnioski,
  • porównuje środowisko społeczno-gospodarcze południowych i wschodnich sąsiadów Polski oraz formułuje wnioski,
  • uzasadnia tezę, że Rosja jest krajem o wielkich możliwościach gospodarczych,
  • przedstawia przyczyny dysproporcji społecznych w Rosji,

Europa

  • wykazuje następstwa południkowej i równoleżnikowej rozciągłości Europy,
  • analizuje problemy demograficzne Europy i formułuje wnioski,
  • uzasadnia, że Europa charakteryzuje się warunkami przyrodniczymi i pozaprzyrodniczymi korzystnymi dla osadnictwa,
  • analizuje zróżnicowanie wskaźnika urbanizacji w wybranych krajach Europy,
  • charakteryzuje zjawisko odpływu ludności z obszarów północnej Skandynawii,
  • przedstawia walory turystyczne krajów Europy Północnej• charakteryzuje genezę rzeźby alpejskiej,
  • analizuje czynniki decydujące o rozwoju sektora finansowego w Szwajcarii,
  • wykazuje zależności miedzy wielkością ruchu turystycznego a przychodami wybranych krajów,
  • ocenia, na podstawie danych statystycznych, miejsce Francji w produkcji rolnej w Europie,

Azja

  • porównuje, korzystając z map, środowisko przyrodnicze Azji ze środowiskiem przyrodniczym innych kontynentów,
  • opisuje osiągnięcia najstarszych cywilizacji azjatyckich,
  • wykazuje znaczenie ryżu dla kultury społeczeństwa azjatyckiego,
  • omawia kontrasty przyrodnicze Chin,
  • wykazuje wpływ Chin na światową gospodarkę,
  • wykazuje przyczyny i skutki spowolnienia gospodarczego Japonii,
  • przewiduje społeczno-gospodarcze skutki eksplozji demograficznej w Indiach,
  • wykazuje wpływ hinduizmu na życie i działalność ludzi,
  • uzasadnia lokalizację okręgów przemysłowych w Indiach,
  • uzasadnia tezę, że konflikty na Bliskim Wschodzie mają wpływ na globalną gospodarkę,

Afryka

  • wyjaśnia przyczyny symetrycznego układu stref klimatyczno--roślinno-glebowych w Afryce,
  • uzasadnia potrzebę racjonalnego gospodarowania w środowisku charakteryzującym się poważnymi niedoborami słodkiej wody,
  • proponuje działania mające na celu zahamowanie procesu pustynnienia w strefie Sahelu,
  • uzasadnia twierdzenie, że Afryka jest najbiedniejszym kontynentem świata,
  • proponuje działania mające na celu ograniczenie problemów mieszkańców Afryki (głodu, konfliktów zbrojnych, niedostatku wody pitnej, AIDS),

Ameryka

  • wykazuje związki między budową geologiczną a ukształtowaniem pionowym Ameryki,
  • wyjaśnia mechanizm powstawania tornad,
  • analizuje przyczyny wzrostu liczby ludności Ameryki oraz prognozuje dalsze jej zmiany,
  • udowadnia, że Stany Zjednoczone są potęga gospodarczą świata,
  • analizuje problem nielegalnej imigracji do Stanów Zjednoczonych,
  • przedstawia problemy Indian,

Australia

  • porównuje, korzystając z map, środowisko przyrodnicze Australii ze środowiskiem przyrodniczym innych kontynentów,
  • wykazuje zależność między symetrycznym położeniem Australii po obu stronach zwrotnika Koziorożca a uwarunkowaniami klimatycznymi,

Antarktyda i Arktyka

  • proponuje działania mające na celu zahamowanie niekorzystnych zmian w środowisku przyrodniczym obszarów okołobiegunowych,

Stopień bardzo dobry może otrzymać uczeń, który spełnia kryteria na stopień dobry oraz:

 

Sąsiedzi Polski

  • wykazuje wysoki poziom rozwoju przemysłu, rolnictwa i usług w Niemczech,
  • analizuje uwarunkowania rozwoju przemysłu przetwórczego i formułuje wnioski,
  • podaje przyczyny rozpadu Czechosłowacji,
  • porównuje tempo rozwoju gospodarczego Czech i Słowacji oraz formułuje wnioski,
  • ocenia zasoby bogactw mineralnych Litwy, Białorusi i Ukrainy,
  • omawia efekty przemian gospodarczych, które nastąpiły na Białorusi, Litwie i na Ukrainie,
  • wykazuje zróżnicowanie warunków przyrodniczych oraz ich wpływ na rozmieszczenie ludności i działalność gospodarczą,
  • analizuje zmiany przyrostu naturalnego w Rosji i formułuje wnioski,
  • wykazuje zróżnicowanie narodowościowe i kulturowe społeczeństwa rosyjskiego,
  • wyjaśnia rolę Rosji w światowej gospodarce i polityce,
  • wykazuje zróżnicowanie gospodarcze Rosji,

Europa

  • przedstawia genezę powstawania gór w Europie,
  • wykazuje wpływ czynników geograficznych na cechy klimatu Europy,
  • wykazuje związki między budową geologiczną a ukształtowaniem pionowym Europy,
  • wykazuje znaczenie procesów integracyjnych zachodzących w Europie,
  • opisuje cele i zadania Unii Europejskiej,
  • analizuje prognozy zmian demograficznych w Europie,
  • uzasadnia twierdzenie, że społeczeństwo europejskie się starzeje,
  • wyjaśnia przyczyny i skutki wydłużania się średniej długości życia,
  • wykazuje wielokulturowość Europy,
  • wykazuje skutki wielokulturowości mieszkańców Europy,
  • wyjaśnia przyczyny warunkujące rozmieszczenie ludności w Europie,
  • wykazuje niekorzystny wpływ warunków środowiska przyrodniczego Europy Północnej na działalność gospodarczą człowieka,
  • porównuje środowisko przyrodnicze krajów Europy Północnej,
  • charakteryzuje czynniki decydujące o wykształceniu pięter klimatyczno-roślinnych
    w Alpach,
  • wykazuje znaczenie sektora usług turystycznych i finansowych dla gospodarki krajów alpejskich,
  • wykazuje odrębność kulturową mieszkańców gór,
  • wykazuje atrakcyjność przyrodniczą Europy Południowej,
  • wykazuje związki między rozwojem turystyki a warunkami przyrodniczymi i dziedzictwem kulturowym,
  • ocenia rolę turystyki w rozwoju gospodarczym krajów Europy Południowej,
  • wykazuje wpływ czynników pozaprzyrodniczych na wielkość produkcji roślinnej i zwierzęcej,

Azja

  • porównuje linię brzegową i ukształtowanie powierzchni Azji z linią brzegową i ukształtowaniem powierzchni innych kontynentów,
  • wykazuje, na podstawie map tematycznych, że Azja jest kontynentem wielkich geograficznych kontrastów,
  • analizuje wpływ cyrkulacji monsunowej w Azji Południowej i  Południowo-Wschodniej na życie codzienne i gospodarowanie mieszkańców tych regionów,
  • wykazuje zależności między warunkami przyrodniczymi a rozwojem gospodarczym Chin,
  • analizuje przyczyny szybkiego rozwoju gospodarczego Chin w ostatnich latach,
  • opisuje skutki położenia Japonii w strefie aktywności wulkanicznej i sejsmicznej,
  • wykazuje przyczyny i znaczenie działań umożliwiających życie w trudnych warunkach przyrodniczych,
  • wykazuje, że Japonia jest potęgą gospodarczą,
  • analizuje poziom rozwoju gospodarczego Indii,
  • analizuje cechy indyjskiego rolnictwa i formułuje wnioski,
  • wyjaśnia przyczyny dynamicznego rozwoju nowoczesnych usług w Indiach,
  • wykazuje korzyści gospodarcze i społeczne wynikające z eksportu ropy naftowej oraz produktów powstałych w wyniku jej przetworzenia,
  • porównuje wydobycie ropy naftowej z wartością PKB na jednego mieszkańca
    w poszczególnych krajach Bliskiego Wschodu,
  • opisuje wpływ religii na gospodarkę krajów Bliskiego Wschodu i życie muzułmanów,
  • analizuje skutki konfliktów na Bliskim Wschodzie,
  • porównuje poziom życia mieszkańców poszczególnych krajów Bliskiego Wschodu,

Afryka

  • porównuje linię brzegową Afryki z linią brzegową innych kontynentów,
  • wykazuje na przykładzie strefy Sahelu związek pomiędzy formami gospodarowania człowieka a zasobami wodnymi,
  • wyjaśnia mechanizm powstawania systemu rowów tektonicznych w Afryce,
  • wyjaśnia przyczyny i skutki wysokiego przyrostu naturalnego w Afryce,
  • analizuje przyczyny i skutki głodu w Afryce,
  • analizuje przyczyny i skutki konfliktów zbrojnych trwających w Afryce,
  • określa związki pomiędzy problemami wyżywienia, występowaniem chorób a poziomem życia
    w krajach Afryki położonych na południe od Sahary,

Ameryka

  • oblicza rozciągłość południkową i równoleżnikową Ameryki,
  • porównuje linię brzegową i ukształtowanie powierzchni Ameryki z linią brzegową oraz ukształtowaniem powierzchni innych kontynentów,
  • omawia skutki południkowego układu form rzeźby terenu w Ameryce Północnej
    i Południowej,
  • wykazuje wpływ klimatu na rozmieszczenie roślinności w Ameryce,
  • wykazuje zależności między warunkami naturalnymi a rozmieszczeniem ludności w Ameryce,
  • wyjaśnia, dlaczego Ameryka określana jest mianem tygla kultur,
  • oblicza saldo migracji i formułuje wnioski,
  • analizuje uwarunkowania rozwoju przemysłu nowoczesnych technologii,
  • wykazuje wysoki poziom rozwoju gospodarczego Stanów Zjednoczonych,
  • wykazuje zależność między wysokim poziomem gospodarki a poziomem rozwoju transportu w Stanach Zjednoczonych,
  • wykazuje związki między gospodarką a warunkami środowiska w najważniejszych regionach gospodarczych Stanów Zjednoczonych,
  • analizuje zmiany poziomu urbanizacji w Brazylii i formułuje wnioski,
  • analizuje naturalne i antropogeniczne zagrożenia dla puszczy amazońskiej,
  • wykazuje wpływ warunków naturalnych na rozmieszczenie ludności Brazylii,

Australia

  • analizuje zależności między warunkami klimatycznymi a występowaniem wód powierzchniowych,
  • ocenia warunki środowiska przyrodniczego Australii z punktu widzenia warunków życia
    i gospodarki ludzi,
  • wyjaśnia zależności między warunkami środowiska przyrodniczego Australii a sposobami gospodarowania w rolnictwie,

Antarktyda i Arktyka

  • charakteryzuje badania prowadzone przez naukowców w Antarktyce i Arktyce,
  • porównuje środowisko przyrodnicze Arktyki i Antarktyki,

Stopień dobry może otrzymać uczeń, który spełnia kryteria na stopień dostateczny oraz:

Sąsiedzi Polski

  • wykazuje wysoki poziom rozwoju gospodarczego Niemiec na podstawie wartości PKB i struktury zatrudnienia,
  • wykazuje znaczenie usług dla gospodarki Niemiec,
  • analizuje działania Niemiec na rzecz ochrony środowiska,
  • wyjaśnia przyczyny i skutki ujemnego przyrostu naturalnego w Niemczech,
  • opisuje uwarunkowania rozwoju rolnictwa Niemiec,
  • charakteryzuje i porównuje, na podstawie różnych źródeł informacji geograficznej, środowisko przyrodnicze Czech i Słowacji,
  • porównuje strukturę PKB oraz strukturę zatrudnienia Czech i Słowacji,
  • analizuje demograficzne podobieństwa i różnice Czech i Słowacji,
  • porównuje poziom rozwoju gospodarczego Litwy, Białorusi i Ukrainy,
  • opisuje uwarunkowania rozwoju gospodarki Litwy,
  • wyjaśnia przyczyny słabego rozwoju gospodarczego Białorusi,
  • opisuje uwarunkowania rozwoju rolnictwa na Ukrainie,
  • wyjaśnia przyczyny kryzysu gospodarczego na Ukrainie po rozpadzie ZSRR,
  • analizuje współczynnik przyrostu naturalnego na Białorusi, Litwie i Ukrainie oraz formułuje wnioski,
  • wykazuje konsekwencje przyrodnicze dużej rozciągłości równoleżnikowej i południkowej Rosji,
  • wskazuje na mapie obszary występowania wieloletniej zmarzliny,
  • wykazuje wpływ występowania wieloletniej zmarzliny na działalność człowieka,
  • wykazuje zróżnicowanie przyrodnicze Rosji,
  • opisuje uwarunkowania rozwoju przemysłu w Rosji,
  • wykazuje, że gospodarka Rosji ma charakter surowcowy,
  • analizuje strukturę eksportu Rosji i formułuje wnioski,
  • omawia najważniejsze problemy rosyjskiego rolnictwa,

Europa

  • opisuje położenie geograficzne i granice Europy z innymi kontynentami na mapie ogólnogeograficznej świata,
  • porównuje linię brzegową Europy z linią brzegową innych kontynentów,
  • porównuje ukształtowanie powierzchni Europy z ukształtowaniem powierzchni innych kontynentów,
  • wyjaśnia wpływ zlodowaceń na rzeźbę powierzchni Europy,
  • wyjaśnia zależności między typem klimatu a występowaniem formacji roślinnych,
  • wyjaśnia wpływ działalności rzek na rzeźbę powierzchni Europy,
  • wyjaśnia genezę wybranych europejskich jezior• wyjaśnia znaczenie terminu „suwerenność”,
  • wykazuje, że tempo wzrostu liczby ludności w Europie jest najniższe na świecie,
  • analizuje piramidę płci i wieku i formułuje wnioski,
  • porównuje wartość współczynnika przyrostu naturalnego z odsetkiem ludności powyżej 65 roku życia i formułuje wnioski,
  • wyjaśnia przyczyny starzenia się europejskich społeczeństw,
  • wykazuje konsekwencje starzenia się społeczeństw europejskich,
  • opisuje, na podstawie mapy, rozmieszczenie ludów Europy,
  • opisuje przyczyny i konsekwencje zróżnicowania ludności Europy,
  • charakteryzuje środowisko przyrodnicze krajów Europy Północnej,
  • wyjaśnia, dlaczego porty morskie położone za kołem podbiegunowym nie zamarzają,
  • wykazuje zależności między warunkami klimatycznymi a typową roślinnością krajów Europy Północnej,
  • analizuje i ocenia strukturę użytkowania ziemi w Europie Północnej,
  • ocenia poziom życia mieszkańców Europy Północnej,
  • wykazuje wpływ warunków naturalnych na rozmieszczenie ludności w Europie Północnej,
  • wykazuje, na podstawie map tematycznych, związki między głównymi cechami środowiska przyrodniczego Europy Północnej a głównymi kierunkami rozwoju gospodarczego,
  • charakteryzuje środowisko przyrodnicze krajów alpejskich,
  • wykazuje wpływ gór na środowisko przyrodnicze i gospodarkę krajów alpejskich,
  • analizuje strukturę użytkowania ziemi w krajach alpejskich i formułuje wnioski,
  • wykazuje, że kraje alpejskie należą do państw wysoko rozwiniętych,
  • wykazuje turystyczną atrakcyjność regionu śródziemnomorskiego,
  • opisuje wybrane atrakcje turystyczne regionu,
  • analizuje infrastrukturę turystyczną i jej znaczenie dla rozwoju turystyki Europy Południowej,
  • wykazuje niekorzystny wpływ turystyki na środowisko przyrodnicze,
  • ukazuje dziedzictwo kulturowe krajów śródziemnomorskich,
  • analizuje strukturę użytkowania ziemi we Francji,
  • wykazuje wpływ klimatu na rozmieszczenie upraw we Francji,
  • wykazuje, na przykładzie rolnictwa Francji, związek między warunkami przyrodniczymi a kierunkiem i efektywnością produkcji rolnej,
  • wykazuje, że przemysł środków transportu ma duże znaczenie dla gospodarki Francji,

Azja

  • omawia geograficzne czynniki warunkujące klimat Azji,
  • wykazuje wpływ klimatu na rozmieszczenie roślinności,
  • wyjaśnia, na czym polega kontrastowość klimatyczna Azji,
  • wyjaśnia przyczyny i skutki wysychania Jeziora Aralskiego,
  • wyjaśnia, na czym polega promienisty układ wielkich systemów rzecznych Azji,
  • przedstawia, na podstawie map tematycznych, warunki przyrodnicze obszarów, na których kształtowały się najstarsze azjatyckie cywilizacje,
  • wykazuje znaczenie tarasowania stoków,
  • wykazuje związek pomiędzy rytmem upraw i „kulturą ryżu” a cechami klimatu monsunowego
    w Azji Południowej i Południowo-Wschodniej,
  • opisuje przyrodnicze i społeczno-gospodarcze skutki zaburzenia rytmu cyrkulacji monsunowej,
  • analizuje wykresy i dane dotyczące liczby ludności i współczynnika przyrostu naturalnego w Chinach,
  • wyjaśnia, na czym polega chiński program kontroli urodzeń,
  • określa cele i skutki programu kontroli urodzeń,
  • porównuje wartość PKB Chin z wartością PKB innych krajów,
  • wyjaśnia kierunki rozwoju gospodarczego Chin,
  • wskazuje zmiany znaczenia Chin w gospodarce światowej,
  • wykazuje przyczyny migracji ludności Chin ze wsi do miast,
  • charakteryzuje geograficzne czynniki kształtujące klimat Japonii,
  • wyjaśnia wpływ cyrkulacji monsunowej na klimat Japonii,
  • wykazuje znaczenie czynników społeczno--kulturowych dla tworzenia nowoczesnej gospodarki Japonii na tle niekorzystnych cech środowiska przyrodniczego,
  • analizuje strukturę eksportu Japonii i formułuje wnioski,
  • wyjaśnia, dlaczego główne ośrodki gospodarcze Japonii skoncentrowane są na wybrzeżach tego kraju,
  • przedstawia przyczyny dużej gęstości zaludnienia na wyspie Honsiu,
  • analizuje diagram ilustrujący zmiany liczby ludności w XX i XXI wieku,
  • wykazuje problemy związane ze stale zwiększającą się liczbą ludności Indii,
  • wyjaśnia przyczyny gwałtownego rozwoju nowoczesnych technologii w Indiach,
  • opisuje system kastowy społeczeństwa Indii,
  • wskazuje warunki przyrodnicze Bliskiego Wschodu niekorzystne dla działalności gospodarczej człowieka,
  • analizuje rozmieszczenie, zasoby i wydobycie ropy naftowej na Bliskim Wschodzie na podstawie map tematycznych i danych statystycznych,
  • analizuje udział państw Bliskiego Wschodu w światowym wydobyciu ropy naftowej i formułuje wnioski,
  • analizuje wartość PKB w przeliczeniu na jednego mieszkańca w wybranych krajach Bliskiego Wschodu i formułuje wnioski,
  • charakteryzuje Bliski Wschód pod kątem cech kulturowych, zasobów ropy naftowej i poziomu rozwoju gospodarczego,

Afryka

  • określa położenie matematyczno--geograficzne Afryki,
  • określa cechy ukształtowania powierzchni Afryki,
  • omawia wpływ wybranych czynników klimatotwórczych na klimat Afryki,
  • wyjaśnia występowanie stref klimatyczno--roślinno-glebowych,
  • charakteryzuje klimat, formacje roślinne oraz gleby w poszczególnych strefach klimatyczno-
    -roślinno-glebowych Afryki,
  • identyfikuje przyczyny ubóstwa społeczeństwa Afryki,
  • ocenia wpływ warunków naturalnych na rozmieszczenie ludności,
  • wymienia przyczyny i skutki konfliktów zbrojnych trwających w Afryce,

Ameryka

  • określa położenie matematyczno--geograficzne Ameryki,
  • wykazuje wpływ rzeźby terenu na cechy klimatu Ameryki,
  • opisuje cechy klimatu Ameryki Północnej i Południowej na podstawie klimatogramów oraz mapy klimatycznej,
  • wyjaśnia przyczyny wulkanizmu i trzęsień ziemi w Ameryce,
  • wykazuje wpływ wybranych czynników klimatotwórczych na klimat Ameryki,
  • analizuje przyczyny i kierunki migracji ludności do Ameryki,
  • wyjaśnia wpływ migracji na zróżnicowanie kulturowe i etniczne ludności Ameryki,
  • porównuje strukturę etniczną w wybranych krajach Ameryki i formułuje wnioski,
  • wyróżnia główne cechy i podaje przyczyny zróżnicowania kulturowego oraz etnicznego Ameryki Północnej i Południowej,
  • analizuje, na podstawie mapy, rozmieszczenie ludności w Ameryce Północnej i Południowej,
  • analizuje strukturę PKB Stanów Zjednoczonych i formułuje wnioski,
  • ocenia przyrodnicze i pozaprzyrodnicze warunki rozwoju rolnictwa,
  • charakteryzuje dominujący typ gospodarki rolnej w Stanach Zjednoczonych,
  • analizuje strukturę użytkowania ziemi w Stanach Zjednoczonych,
  • porównuje ruch pasażerski w portach lotniczych Stanów Zjednoczonych i innych państw oraz formułuje wnioski,
  • określa rolę Stanów Zjednoczonych w gospodarce światowej,
  • charakteryzuje oraz wskazuje na mapie megalopolis wschodniego wybrzeża,
  • uzasadnia, że Stany Zjednoczone są krajem imigrantów,
  • analizuje skutki gwałtownego wzrostu liczby ludności w wielkich miastach Brazylii,
  • opisuje uwarunkowania rozmieszczenia ludności Brazylii,
  • analizuje przyczyny i skutki migracji ludności ze wsi do miast,
  • wykazuje problemy wielkich miast Brazylii,
  • analizuje przyczyny i skutki wylesiania Amazonii,

Australia

  • wykazuje przyczyny i skutki ubóstwa wód powierzchniowych w Australii,
  • ocenia znaczenie wód artezyjskich,
  • analizuje uwarunkowania rozmieszczenia ludności w Australii i Oceanii,
  • omawia wybrane zagadnienia gospodarcze ze szczególnym uwzględnieniem roli górnictwa i rolnictwa,
  • przedstawia, na podstawie map tematycznych, główne cechy gospodarki Związku Australijskiego na tle warunków naturalnych,

Antarktyda i Arktyka

  • opisuje czynniki warunkujące klimat obszarów okołobiegunowych,
  • wyjaśnia występowanie pokrywy lodowej na obszarach okołobiegunowych,
  • omawia sytuację prawną Antarktyki,
  • wykazuje konieczność ochrony przyrody obszarów okołobiegunowych,
  • omawia wkład Polaków w badania obszarów polarnych,

Stopień dostateczny może otrzymać uczeń, który spełniają kryteria na stopień dopuszczający oraz:

 

Sąsiedzi Polski

  • opisuje długości granic Polski z poszczególnymi państwami,
  • określa położenie geograficzne Niemiec na mapie ogólno geograficznej,
  • przedstawia czynniki dynamicznego rozwoju gospodarczego Niemiec,
  • wyjaśnia znaczenie transportu dla gospodarki Niemiec,
  • wymienia przyczyny dobrego rozwoju gospodarczego Niemiec,
  • przedstawia, na podstawie wskazanych źródeł informacji geograficznej, główne kierunki i przyczyny zmian w strukturze przemysłu Zagłębia Ruhry,
  • opisuje położenie geograficzne Słowacji i Czech na mapie ogólno geograficznej,
  • przedstawia wspólne cechy środowiska przyrodniczego Czech i Słowacji,
  • opisuje zasoby bogactw naturalnych Czech i Słowacji,
  • opisuje atrakcje Czech i Słowacji przyciągające turystów,
  • opisuje położenie geograficzne Litwy, Białorusi i Ukrainy,
  • charakteryzuje i porównuje, na podstawie różnych źródeł informacji geograficznej, środowisko przyrodnicze Litwy, Białorusi i Ukrainy,
  • przedstawia cechy gospodarki Litwy, Białorusi i Ukrainy,
  • przedstawia współczesne przemiany gospodarcze Ukrainy,
  • przedstawia przyczyny ujemnego przyrostu naturalnego na Białorusi, Litwie i Ukrainie,
  • określa położenie geograficzne Rosji na mapie ogólnogeograficznej,
  • omawia cechy ukształtowania powierzchni Rosji,
  • charakteryzuje strefy klimatyczno-roślinne Rosji,
  • opisuje rozmieszczenie ludności w Rosji na podstawie mapy gęstości zaludnienia,
  • przedstawia przyczyny spadku współczynnika urodzeń w Rosji,
  • wskazuje na mapie i wymienia nazwy obszarów w Rosji o dużej koncentracji przemysłu,
  • opisuje zróżnicowanie etniczne, językowe i religijne mieszkańców Rosji,
  • przedstawia uwarunkowania niewielkiego zaludnienia w części Rosji położonej na wschód od Uralu,

Europa

  • określa położenie geograficzne Europy na podstawie mapy ogólnogeograficznej,
  • charakteryzuje linię brzegową Europy na podstawie mapy,
  • porównuje średnią wysokość Europy ze średnią wysokością innych kontynentów,
  • wykazuje typowo nizinny charakter ukształtowania powierzchni Europy na podstawie mapy,
  • przedstawia czynniki geograficzne wpływające na klimat Europy,
  • opisuje klimat Europy na podstawie mapy,
  • wyjaśnia znaczenie terminu „kontynentalizm klimatu”,
  • charakteryzuje wybrane strefy roślinne Europy,
  • opisuje rozmieszczenie wód powierzchniowych w Europie na podstawie mapy,
  • wyjaśnia skutki rozpadu ZSRR,
  • wymienia nazwy wybranych krajów Europy i ich stolic,
  • wskazuje na mapie kraje położone zarówno w Europie, jak i w Azji oraz wymienia ich nazwy,
  • analizuje przyczyny i skutki niskiego przyrostu naturalnego,
  • wyjaśnia znaczenie terminu „wielokulturowość”,
  • opisuje, na podstawie map tematycznych, zróżnicowanie regionalne, kulturowe, narodowościowe i etniczne współczesnej Europy,
  • opisuje rozmieszczenie ludności w Europie na podstawie mapy,
  • omawia przyczyny wysokiego wskaźnika urbanizacji w Europie,
  • wyjaśnia znaczenie terminu „metropolia” i wymienia przykłady europejskich metropolii,
  • opisuje położenie państw Europy Północnej i ich warunki przyrodnicze,
  • wyjaśnia łagodzący wpływ prądu morskiego na cechy klimatu Europy Północnej,
  • wyjaśnia znaczenie terminu „okres wegetacyjny”,
  • charakteryzuje rolnictwo Europy Północnej,
  • wykazuje znaczenie położenia Skandynawii i omawia sposoby wykorzystania mórz,
  • przedstawia wykorzystanie surowców odnawialnych w produkcji energii,
  • omawia położenie krajów alpejskich na podstawie mapy ogólnogeograficznej,
  • opisuje warunki klimatyczne w Alpach,
  • wyjaśnia występowanie źródeł wielu rzek europejskich w Alpach,
  • charakteryzuje piętra klimatyczno-roślinne w Alpach,
  • opisuje rzeźbę Alp,
  • opisuje główne kierunki rozwoju gospodarczego krajów alpejskich,
  • charakteryzuje strukturę przemysłu krajów alpejskich,
  • ocenia warunki rozwoju hydroenergetyki w krajach alpejskich,
  • opisuje rozmieszczenie miast i gęstość zaludnienia w krajach alpejskich,
  • omawia położenie geograficzne krajów śródziemnomorskich na podstawie mapy ogólnogeograficznej,
  • opisuje warunki środowiska przyrodniczego krajów śródziemnomorskich,
  • charakteryzuje warunki klimatyczne i roślinność krajów śródziemnomorskich na podstawie map tematycznych,
  • charakteryzuje walory przyrodnicze i pozaprzyrodnicze krajów Europy Południowej,
  • opisuje, na podstawie mapy tematycznej, rozmieszczenie najważniejszych ośrodków turystycznych Europy Południowej,
  • opisuje położenie geograficzne Francji,
  • charakteryzuje warunki klimatyczno-glebowe warunkujące rozwój rolnictwa we Francji,
  • opisuje ukształtowanie powierzchni terenu we Francji na podstawie mapy,
  • wskazuje na mapie gospodarczej i charakteryzuje najważniejsze regiony rolnicze Francji,
  • charakteryzuje Wspólną Politykę Rolną krajów Unii Europejskiej,
  • identyfikuje cechy rolnictwa towarowego,

Azja

  • określa położenie geograficzne Eurazji i Azji,
  • charakteryzuje ukształtowanie powierzchni Azji,
  • opisuje cechy klimatu Azji na podstawie klimatogramów i mapy klimatycznej,
  • charakteryzuje wybrane strefy roślinne Azji,
  • opisuje rozmieszczenie wód powierzchniowych w Azji na podstawie mapy,
  • przedstawia kontrasty geograficzne Azji,
  • opisuje, na podstawie mapy, granicę między Azją a Europą,
  • omawia, na podstawie schematu, cyrkulację monsunową w Azji Południowej i Południowo-
    -Wschodniej,
  • porównuje, na podstawie diagramu, wielkość produkcji ryżu w wybranych krajach,
  • wskazuje na mapie obszary odznaczające się intensywną uprawą ryżu i podaje ich nazwy,
  • opisuje wymagania klimatyczno-glebowe ryżu,
  • określa położenie geograficzne oraz cechy środowiska przyrodniczego Chin,
  • wyjaśnia zjawisko zachwiania równowagi płci,
  • opisuje uwarunkowania rozwoju rolnictwa w Chinach,
  • wyjaśnia zależność między warunkami przyrodniczymi a rozmieszczeniem ludności Chin,
  • opisuje uwarunkowania rozwoju gospodarczego Chin,
  • określa miejsce Chin w światowej wymianie towarowej,
  • wskazuje na mapie oraz nazywa obszary o dużej koncentracji przemysłu w Chinach,
  • opisuje położenie geograficzne Japonii na podstawie mapy ogólno geograficznej,
  • omawia cechy środowiska przyrodniczego Japonii,
  • charakteryzuje klimat Japonii,
  • wyjaśnia przyczyny dynamicznego rozwoju Japonii po II wojnie światowej,
  • wyjaśnia znaczenie dużych nakładów finansowych na oświatę i badania naukowe,
  • opisuje udział usług w strukturze PKB,
  • wyjaśnia znaczenie transportu dla gospodarki Japonii,
  • opisuje czynniki pozaprzyrodnicze sprzyjające rozwojowi rolnictwa w Japonii,
  • określa położenie geograficzne Indii,
  • omawia cechy środowiska przyrodniczego Indii,
  • omawia prognozy wzrostu liczby ludności Indii,
  • wyjaśnia znaczenie terminu „zielona rewolucja”,
  • opisuje poziom rozwoju rolnictwa Indii,
  • charakteryzuje uwarunkowania rolnictwa Indii,
  • wyjaśnia, dlaczego w Indiach występuje duże pogłowie bydła,
  • przedstawia czynniki rozwoju przemysłu w Indiach,
  • wskazuje na mapie gospodarczej Indii wybrane ośrodki przemysłu high-tech,
  • opisuje położenie geograficzne Bliskiego Wschodu,
  • wskazuje na mapie ogólnogeograficznej państwa Bliskiego Wschodu i ich stolice oraz podaje ich nazwy,
  • opisuje warunki naturalne Bliskiego Wschodu,
  • charakteryzuje zasoby ropy naftowej na Bliskim Wschodzie,
  • charakteryzuje region Bliskiego Wschodu pod kątem kierunków i poziomu rozwoju gospodarczego,
  • przedstawia działania państw Bliskiego Wschodu mające na celu uniezależnienie się od wydobycia ropy naftowej,
  • charakteryzuje gospodarkę krajów Bliskiego Wschodu, w których nie wydobywa się ropy naftowej,
  • wskazuje na mapie i wymienia nazwy obszarów na Bliskim Wschodzie objętych konfliktami zbrojnymi,

Afryka

  • wyjaśnia znaczenie terminu „pustynnienie”,
  • określa położenie geograficzne Afryki,
  • podaje cechy linii brzegowej Afryki,
  • wymienia czynniki geograficzne kształtujące klimat Afryki,
  • przyporządkowuje strefom klimatycznym Afryki odpowiednie formacje roślinne i typy gleb,
  • opisuje występowanie wód powierzchniowych w Afryce,
  • opisuje sposoby gospodarowania w strefie Sahelu,
  • wyjaśnia znaczenie terminów: „eksplozja demograficzna”, „przyrost naturalny”, „współczynnik przyrostu naturalnego”, „produkt krajowy brutto (PKB), „wskaźnik rozwoju społecznego (HDI)”,
  • omawia zróżnicowanie ludności Afryki,
  • opisuje zmiany liczby ludności w Afryce,
  • omawia przyczyny eksplozji demograficznej w Afryce,
  • opisuje, na podstawie mapy, rozmieszczenie ludności w Afryce,
  • opisuje problemy mieszkańców Afryki,

Ameryka

  • określa położenie geograficzne Ameryki,
  • opisuje przebieg granicy między Ameryką Północną a Południową,
  • analizuje znaczenie Kanału Panamskiego,
  • opisuje linię brzegową Ameryki,
  • przyporządkowuje strefom klimatycznym charakterystyczną dla nich roślinność,
  • wskazuje na mapie oraz nazywa obszary aktywne sejsmicznie i wulkanicznie w Ameryce,
  • wyjaśnia znaczenie terminu „saldo migracji”,
  • wyjaśnia pochodzenie ludności Ameryki,
  • opisuje wielkie migracje w dziejach Ameryki,
  • wykazuje zróżnicowanie ludności Ameryki,
  • analizuje saldo migracji,
  • opisuje pochodzenie ludności Ameryki,
  • wymienia przyczyny dużego zróżnicowania etnicznego i kulturowego ludności Ameryki,
  • opisuje, korzystając z mapy, rozmieszczenie ludności Ameryki Północnej i Południowej,
  • porównuje liczbę ludności w wybranych krajach Ameryki,
  • określa położenie geograficzne Stanów Zjednoczonych,
  • omawia cechy ukształtowania powierzchni Stanów Zjednoczonych,
  • wyjaśnia uwarunkowania wysokiego poziomu rozwoju gospodarczego Stanów Zjednoczonych,
  • opisuje cechy rolnictwa Stanów Zjednoczonych,
  • wskazuje na mapie Stanów Zjednoczonych obszary rolnicze oraz wymienia ich nazwy,
  • wskazuje na mapie oraz charakteryzuje regiony gospodarcze Stanów Zjednoczonych,
  • opisuje zróżnicowanie ludności Stanów Zjednoczonych,
  • wskazuje na mapie największe aglomeracje Stanów Zjednoczonych oraz wymienia ich nazwy,
  • wskazuje na mapie regiony o największej gęstości zaludnienia w Stanach Zjednoczonych oraz podaje ich nazwy,
  • określa położenie geograficzne Brazylii,
  • opisuje portugalskie korzenie ludności Brazylii,
  • wyjaśnia przyczyny wysokiego poziomu urbanizacji w Brazylii,
  • określa cechy rozwoju i problemy wielkich miast Brazylii,
  • charakteryzuje rozmieszczenie ludności Brazylii,
  • omawia działania podejmowane przez mieszkańców Brazylii w celu zagospodarowania interioru,
  • opisuje konflikt interesów pomiędzy ekologicznymi skutkami wylesiania Amazonii
    a jej gospodarczym wykorzystaniem,

Australia

  • określa położenie geograficzne Australii i Oceanii,
  • opisuje, korzystając z mapy, linię brzegową i ukształtowanie pionowe Australii,
  • charakteryzuje cechy klimatu oraz specyfikę świata roślin i zwierząt Australii na podstawie map klimatycznych i klimatogramów,
  • wyjaśnia znaczenie terminów: „basen artezyjski”, „studnia artezyjska”,
  • opisuje rdzennych mieszkańców Australii,
  • wyjaśnia uwarunkowania rozwoju hodowli owiec w Związku Australijskim,
  • dokonuje podziału geograficznego Oceanii na podstawie mapy ogólno geograficznej,

Antarktyda i Arktyka

  • przedstawia cechy położenia Arktyki i Antarktyki na podstawie mapy świata,
  • wyjaśnia uwarunkowania cech środowiska przyrodniczego Antarktyki i Arktyki,
  • opisuje działalność człowieka w Arktyce i Antarktyce,
  • wymienia główne cechy i przyczyny zmian w środowisku przyrodniczym obszarów okołobiegunowych,
  • wymienia nazwy dwóch polskich polarnych stacji badawczych,

Stopień dopuszczający może otrzymać uczeń, który:

 

Sąsiedzi Polski

  • wymienia nazwy państw sąsiadujących z Polską i wskazuje je na mapie ogólno geograficznej,
  • wskazuje na mapie ogólnogeograficznej Niemcy, podaje nazwę stolicy tego państwa oraz nazwy krajów z nim sąsiadujących,
  • wskazuje na mapie główne krainy geograficzne i najważniejsze rzeki Niemiec oraz wymienia ich nazwy,
  • przedstawia udział przemysłu w strukturze PKB Niemiec,
  • wymienia nazwy wybranych roślin uprawianych w Niemczech,
  • wskazuje na mapie ogólnogeograficznej Czechy i Słowację, wymienia nazwy ich stolic oraz nazwy państw sąsiadujących z tymi krajami,
  • wskazuje na mapie i wymienia nazwy głównych krain geograficznych oraz najważniejszych rzek Czech i Słowacji,
  • wymienia nazwy państw będących głównymi partnerami handlowymi Czech i Słowacji,
  • wymienia nazwy mniejszości narodowych zamieszkujących Czechy i Słowację,
  • wskazuje na mapie ogólnogeograficznej Litwę, Białoruś i Ukrainę, wymienia nazwy ich stolic oraz nazwy państw sąsiadujących z tymi krajami,
  • wskazuje na mapie główne krainy geograficzne i najważniejsze rzeki Litwy, Białorusi i Ukrainy oraz podaje ich nazwy,
  • wymienia najważniejsze cechy środowiska przyrodniczego i społeczno--gospodarczego tych państw,
  • wymienia problemy demograficzne Białorusi, Litwy i Ukrainy,
  • wyjaśnia znaczenie terminu „depopulacja” • wskazuje na mapie ogólnogeograficznej Rosję, wymienia nazwę jej stolicy,
  • wskazuje na mapie główne krainy geograficzne, rzeki i jeziora Rosji oraz wymienia ich nazwy,
  • wymienia najważniejsze cechy środowiska przyrodniczego Rosji,
  • wyjaśnia znaczenie terminu „wieloletnia zmarzlina”,
  • wymienia nazwy najgęściej zaludnionych obszarów Rosji,
  • wymienia najważniejsze problemy ludnościowe Rosji,
  • wymienia główne cechy rosyjskiej gospodarki,
  • wymienia przyczyny ujemnego przyrostu naturalnego w Rosji,
  • wymienia nazwy bogactw naturalnych Rosji,

Europa

  • wskazuje na mapie świata Europę,
  • wskazuje na mapie wybrane elementy linii brzegowej Europy i wymienia ich nazwy,
  • wskazuje na mapie wybrane niziny, wyżyny i góry Europy oraz wymienia ich nazwy,
  • wymienia cechy ukształtowania powierzchni Europy na podstawie mapy,
  • wskazuje na mapie wybrane europejskie rzeki i jeziora oraz wymienia ich nazwy,
  • wymienia nazwy wybranych krajów Europy,
  • wskazuje najmniejsze i największe państwa Europy pod względem powierzchni i liczby ludności na mapie politycznej Europy,
  • wymienia przyczyny niskiego przyrostu naturalnego,
  • wymienia nazwy krajów o najniższym i najwyższym współczynniku przyrostu naturalnego w Europie,
  • wymienia czynniki wpływające na długość życia w Europie,
  • opisuje różnice w wyglądzie osób pochodzących z różnych części Europy,
  • wymienia nazwy państw, w których obowiązuje więcej niż jeden język urzędowy,
  • wymienia przykłady zróżnicowania kulturowego mieszkańców Europy,
  • wskazuje na mapie obszary o największej i najmniejszej gęstości zaludnienia w Europie oraz wymienia ich nazwy,
  • wskazuje na mapie największe miasta Europy oraz wymienia ich nazwy,
  • wyjaśnia znaczenie terminu „kraje skandynawskie”,
  • wskazuje kraje Europy Północnej na mapie i wymienia ich nazwy,
  • wymienia warunki przyrodnicze Europy Północnej niesprzyjające sprzyjające działalności człowieka,
  • wymienia nazwy głównych bogactw naturalnych krajów skandynawskich,
  • przedstawia główne działy przemysłu dynamicznie rozwijające się w krajach Europy Północnej,
  • opisuje, na podstawie mapy, rozmieszczenie głównych ośrodków miejskich w Europie Północnej,
  • wyjaśnia znaczenie terminu „kraje alpejskie”,
  • wskazuje kraje alpejskie na mapie ogólnogeograficznej, wymienia nazwy tych państw oraz nazwy ich stolic,
  • wyjaśnia znaczenie terminu „granica wiecznego śniegu”,
  • wymienia czynniki decydujące o występowaniu lodowców górskich w Alpach,
  • wymienia wiodące działy gospodarki krajów alpejskich,
  • opisuje specyfikę rozmieszczenia ludności w Alpach,
  • wskazuje największe miasta alpejskie na mapie i wymienia ich nazwy,
  • wyjaśnia znaczenie terminu „kraje śródziemnomorskie”,
  • wskazuje na mapie kraje Europy Południowej i wymienia nazwy ich stolic,
  • przedstawia turystyczną atrakcyjność regionu śródziemnomorskiego,
  • wskazuje na mapie wyspy położone na Morzu Śródziemnym i wymienia ich nazwy,
  • wskazuje na mapie góry znajdujące się na obszarze południowej Europy i wymienia ich nazwy,
  • wyjaśnia znaczenie terminu „makia”,
  • wymienia przykłady atrakcji turystycznych południowej Europy,
  • wskazuje na mapie ogólnogeograficznej Francję i podaje nazwę jej stolicy,
  • wymienia czynniki przyrodnicze i pozaprzyrodnicze warunkujące rozwój rolnictwa we Francji,
  • wymienia nazwy roślin uprawianych we Francji,
  • opisuje produkty charakterystyczne dla Francji,

 

 

Azja

  • wyjaśnia znaczenie terminu „Eurazja”,
  • wskazuje na mapie świata Eurazję i Azję,
  • wymienia przykłady kontrastów geograficznych Azji,
  • wskazuje na mapie wybrane elementy linii brzegowej Azji i podaje ich nazwy,
  • wymienia czynniki geograficzne kształtujące klimat Azji,
  • wskazuje na mapie najważniejsze krainy geograficzne, rzeki i jeziora Azji oraz wymienia ich nazwy,
  • wyjaśnia znaczenie terminu „monsun”,
  • odróżnia monsun letni od monsunu zimowego,
  • wskazuje na mapie obszary występowania monsunu,
  • wyjaśnia znaczenie terminu „tarasy”,
  • wskazuje na mapie Chiny, podaje nazwę ich stolicy oraz nazwy państw sąsiadujących,
  • wskazuje na mapie krainy geograficzne oraz najważniejsze rzeki w Chinach oraz wymienia ich nazwy,
  • podaje liczbę ludności Chin,
  • opisuje bariery osadnicze w Chinach Zachodnich,
  • wymienia nazwy bogactw mineralnych Chin,
  • wskazuje najdynamiczniej rozwijające się działy gospodarki w Chinach,
  • wymienia nazwy głównych roślin uprawnych,
  • wymienia najważniejsze cechy gospodarki Chin,
  • wskazuje na mapie świata Japonię i podaje nazwę jej stolicy,
  • wymienia najważniejsze cechy środowiska przyrodniczego Japonii,
  • opisuje skutki trzęsień ziemi, tajfunów i tsunami,
  • wymienia działania umożliwiające życie i gospodarowanie w trudnych warunkach przyrodniczych,
  • wymienia japońskie produkty znane na całym świecie,
  • wymienia nazwy głównych roślin uprawnych,
  • przedstawia znaczenie rybołówstwa dla gospodarki Japonii,
  • wskazuje na mapie wielkie miasta Japonii i wymienia ich nazwy,
  • wymienia najważniejsze cechy japońskiej gospodarki,
  • wskazuje na mapie Indie, podaje nazwę ich stolicy oraz nazwy państw sąsiadujących,
  • wskazuje na mapie główne krainy geograficzne i rzeki Indii oraz wymienia ich nazwy,
  • podaje liczbę ludności Indii,
  • przedstawia uwarunkowania wysokiego przyrostu naturalnego w Indiach,
  • wymienia nazwy głównych roślin uprawnych,
  • wymienia nazwy bogactw mineralnych Indii,
  • wymienia najważniejsze cechy gospodarki Indii,
  • opisuje kontrasty społeczne i gospodarcze w Indiach,
  • wyjaśnia znaczenie terminu „Bliski Wschód”,
  • wskazuje na mapie ogólnogeograficznej państwa należące do regionu Bliskiego Wschodu,
  • wymienia cechy środowiska przyrodniczego i gospodarki Bliskiego Wschodu,
  • wymienia nazwy państw, na których obszarze znajdują się najbogatsze złoża ropy naftowej,
  • wyjaśnia znaczenie terminu „OPEC”,
  • opisuje cechy kultury islamskiej,

Afryka

  • wskazuje Afrykę na mapie świata,
  • wymienia nazwy stref klimatyczno-roślinno--glebowych Afryki,
  • wskazuje na mapie ogólnogeograficznej Afryki wybrane elementy linii brzegowej, krainy geograficzne, rzeki i jeziora oraz podaje ich nazwy,
  • wyjaśnia znaczenie terminu „gęstość zaludnienia”,
  • podaje liczbę ludności Afryki,
  • wymienia nazwy odmian ludzkich zamieszkujących Afrykę,
  • wymienia przyczyny ubóstwa państw Afryki,
  • wymienia nazwy najgęściej i najsłabiej zaludnionych obszarów w Afryce,
  • wymienia problemy mieszkańców Afryki,
  • wymienia nazwy obszarów gęsto zaludnionych w Egipcie,
  • wyjaśnia znaczenie Kanału Sueskiego,

Ameryka

  • wskazuje Amerykę na mapie świata,
  • wyjaśnia znaczenie terminów: „Ameryka Łacińska”, „Ameryka Środkowa”,
  • wskazuje wybrane elementy linii brzegowej Ameryki na mapie oraz podaje ich nazwy,
  • wymienia czynniki geograficzne kształtujące klimat Ameryki,
  • wskazuje na mapie najważniejsze krainy geograficzne, rzeki i jeziora Ameryki Północnej i Południowej oraz podaje ich nazwy,
  • wymienia nazwy rdzennych mieszkańców Ameryki oraz odmian ludzkich zamieszkujących Amerykę,
  • wyjaśnia znaczenie terminów: „imigracja”, „emigracja”,
  • wyjaśnia przyczyny zróżnicowania ludności Ameryki,
  • wskazuje na mapie obszary gęsto i słabo zaludnione oraz podaje ich nazwy,
  • wskazuje na mapie największe miasta Ameryki i wymienia ich nazwy,
  • wskazuje na mapie świata Stany Zjednoczone, podaje nazwę ich stolicy i nazwy państw sąsiadujących,
  • wymienia najważniejsze cechy środowiska przyrodniczego Stanów Zjednoczonych,
  • wymienia nazwy najważniejszych surowców mineralnych wydobywanych w Stanach Zjednoczonych,
  • przedstawia najważniejsze cechy gospodarki Stanów Zjednoczonych,
  • wymienia nazwy głównych roślin uprawianych na terenie Stanów Zjednoczonych,
  • wymienia nazwy regionów gospodarczych Stanów Zjednoczonych,
  • wyjaśnia znaczenie terminów: „megalopolis”, „technopolia”,
  • wskazuje na mapie świata Brazylię i podaje nazwę jej stolicy,
  • wskazuje na mapie wybrane krainy geograficzne i najważniejsze rzeki Brazylii oraz wymienia ich nazwy,
  • wskazuje na mapie największe miasta Brazylii i wymienia ich nazwy,
  • wymienia problemy wielkich miast Brazylii,
  • wymienia skutki wylesiania Amazonii,

Australia

  • wskazuje na mapie świata Australię i Oceanię,
  • wymienia nazwy osobliwości przyrodniczych Australii,
  • wyjaśnia znaczenie terminu „endemit”,
  • wskazuje na mapie najważniejsze obiekty geograficzne Australii: rzeki, jeziora i krainy geograficzne oraz podaje ich nazwy,
  • wskazuje na mapie Australii obszary o największej gęstości zaludnienia oraz obszary niezamieszkane,
  • wskazuje na mapie największe miasta Australii oraz wymienia ich nazwy,
  • wymienia główne cechy gospodarki Związku Australijskiego,
  • omawia rozmieszczenie basenów artezyjskich w Australii,

Antarktyda i Arktyka

  • wyjaśnia znaczenie terminów: „Arktyka”, „Antarktyka”,
  • wskazuje na mapie świata Arktykę i Antarktykę,
  • wymienia główne cechy środowiska przyrodniczego Arktyki i Antarktyki ze szczególnym uwzględnieniem cech klimatu,
  • wyjaśnia znaczenie terminów: „góra lodowa”, „pak lodowy”.
  • wymienia najważniejsze zmiany obserwowane w środowisku przyrodniczym obszarów polarnych