Gimnazjum Publiczne im. Jana Pawła II w Lubatowej

Język polski 1

Email Drukuj PDF

Wymagania z języka polskiego na poszczególne oceny
Klasa 1 gimnazjum

Stopień celujący mogą otrzymać uczniowie, którzy spełniają kryteria na stopień bardzo dobry oraz:

 

Słuchanie.

 

  • Słuchają i rozumieją wypowiedzi kolegów i nauczyciela jako aktywni uczestnicy

     różnych sytuacji mówienia w czasie zajęć lekcyjnych,

  • Odczytują i interpretują zabiegi związane z prezentacją walorów artystycznych

     nagrania wzorcowej recytacji,

  • Analizują i wykorzystują w nowych sytuacjach dydaktycznych informacje

       wybrane z wysłuchanego tekstu.

 

Czytanie tekstów pisanych i odbiór innych tekstów kultury.

 

  • Czytają różne teksty (zarówno współczesne, jak i dawne, przewidziane w programie nauczania oraz spoza niego) na poziomie dosłownym, przenośnym i symbolicznym,
  • Samodzielnie interpretują teksty pisane i inne teksty kultury, uwzględniając intencję nadawcy oraz konteksty niezbędne do interpretacji,
  • Praktycznie wykorzystują informacje wybrane z tekstu literackiego, popularnonaukowego, naukowego czy prawnego,
  • Krytycznie oceniają i wartościują treści, zachowania i postawy przedstawione w utworach w odniesieniu do systemu moralnego i etycznego.

 

Mówienie.

 

  • samodzielnie budują spójne, logiczne, rzeczowe wypowiedzi na podany temat, w których przedstawiają własne stanowisko, lub za pomocą popartych przykładami argumentów uwzględniających różne konteksty kulturowe dowodzą przyjętych racji,
  • aktywnie uczestniczą w dyskusji jako dyskutant lub przewodniczący, rzeczowo przedstawiają swoje stanowisko, przedstawiają wnioski,
  • interpretują głosowo wygłaszany z pamięci lub czytany tekst,
  • planują zadania grupowe oraz podejmują zadania wymagające kreatywności i zaangażowania,
  • oceniając pracę innych, przedstawiają krytyczną, rzeczową refleksję wynikającą z wnikliwej analizy wykonanych zadań i erudycji polonistycznej.

 

Pisanie.

 

  • piszą wypowiedzi ciekawe pod względem sposobu ujęcia tematu, w których wykazują się szczególną dbałością o poprawność językową, bezbłędny zapis, logiczną kompozycję,
  • tworzą oryginalne notatki, posługując się bogatym słownictwem, redagują dłuższe formy wypowiedzi, takie jak recenzja czy rozprawka,
  • podejmują próby własnej twórczości literackiej.

 

Nauka o języku.

 

  • świadomie stosują wiedzę językową w zakresie treści materiałowych przewidzianych programem nauczania fonetyki, słowotwórstwa, fleksji, składni oraz wiedzy o języku jako tworze społecznym,
  • samodzielnie poszerzają wiedzę językową.

 

Stopień bardzo dobry mogą otrzymać uczniowie, którzy spełniają kryteria na stopień dobry oraz:

 

Słuchanie.

 

  • słuchają i rozumieją wypowiedzi kolegów oraz nauczyciela jako aktywny uczestnik

             sytuacji komunikacyjnej, zwłaszcza w czasie pracy w grupie,

  • słuchają nagrań recytacji utworów poetyckich i prozatorskich oraz dostrzegają i oceniają zabiegi związane z prezentacją walorów artystycznych tekstu,
  • wykorzystują informacje wybrane z wysłuchanego tekstu,
  • interpretują wysłuchany tekst, uwzględniając intencję jego nadawcy.

 

Czytanie tekstów pisanych i odbiór innych tekstów kultury.

 

  • płynnie czytają teksty współczesne i dawne, stosując się do zasad poprawnej interpunkcji, akcentowania, intonacji oraz uwzględniają budowę wersyfikacyjną, a także organizację rytmiczną utworu poetyckiego,
  • próbują interpretować głosowo czytany lub wygłaszany z pamięci tekst,
  • odczytują tekst na poziomie przenośnym i symbolicznym,
  • wartościują zachowania i postawy bohaterów, uwzględniając motywy ich postępowania i odwołując się do ogólnie przyjętych zasad moralnych,
  • ustosunkowują się do różnych sposobów oddziaływania tekstu na odbiorcę, takich jak perswazja, manipulacja itp.,
  • na podstawie wybranych utworów omawiają cechy liryki jako rodzaju literackiego,
  • określają funkcję środków artystycznego wyrazu, a zwłaszcza symbolu i alegorii,
  • analizują obrazy poetyckie w utworze,
  • na wybranych przykładach analizują cechy gatunkowe psalmu, pieśni, hymnu, ballady, powieści, opowiadania, noweli,
  • analizują zależności między elementami konstrukcyjnymi świata przedstawionego w utworze,
  • korzystają z encyklopedii i słowników (ortograficznego, języka polskiego, wyrazów bliskoznacznych, wyrazów obcych),
  • samodzielnie korzystają ze spisu treści, indeksu, przypisów,
  • posługują się informacją wyszukaną w różnych tekstach, a zwłaszcza popularnonaukowych i prawnych,
  • próbują interpretować językowe i pozajęzykowe środki perswazji w reklamie prasowej,
  • interpretują symbole występujące w malarstwie,
  • analizują funkcję pozajęzykowych środków wyrazu w sztuce filmowej i teatralnej,
  • porównują dzieło literackie i plastyczne, dostrzegają i analizują związki między nimi,
  • analizują elementy tragizmu i komizmu w dziele literackim,
  • wyróżniają elementy groteskowe w utworze.

 

Mówienie.

 

  • podejmują temat w wypowiedziach logicznych, spójnych, uporządkowanych i poprawnych pod względem językowym oraz stylistycznym,
  • wykazują się wyraźną i poprawną wymową oraz przestrzegają zasad poprawnego akcentowania wyrazów i zdań,
  • udowadniają swoje racje za pomocą rzeczowych argumentów ułożonych w logiczny wywód,
  • aktywnie uczestniczą w dyskusji, używając środków językowych wyrażających stosunek mówiącego do przedstawianych treści i nawiązując do wypowiedzi przedmówców, podejmują próby prowadzenia dyskusji,
  • posługując się bogatym słownictwem, tworzą opis postaci, krajobrazu, sytuacji,
  • barwnie opowiadają treść utworu,
  • charakteryzując postać fikcyjną, oceniają i wartościują jej zachowania i postawy w odniesieniu do ogólnie przyjętych norm moralnych,
  • analizują uczucia własne i bohaterów literackich,
  • próbują interpretować głosowo wygłaszany tekst, m.in. przez prawidłowe stosowanie pauz w tekście zawierającym przerzutnie,
  • aktywnie i twórczo uczestniczą w przygotowaniu inscenizacji wybranego utworu,
  • . krytycznie, rzeczowo omawia oraz ocenia recytację własną i kolegów.

 

Pisanie.

 

  • piszą wypowiedzi logiczne, spójne i przejrzyste pod względem kompozycyjnym i poprawne pod względem językowym, stylistycznym, ortograficznym oraz interpunkcyjnym,
  • dobierając odpowiednie słownictwo, tworzą tekst wyrażający intencje nadawcy,
  • posługują się odpowiednimi argumentami i przykładami w celu uzasadnienia własnego zdania,
  • posługując się bogatym słownictwem, redagują różne formy wypowiedzi, m.in. rozprawkę, recenzję i notatkę (różnorodne postaci) oraz pisma użytkowe,
  • w sposób twórczy przekształcają tekst epicki na scenopis filmowy.

 

Nauka o języku.

 

  • sprawnie stosują wiedzę językową w zakresie:

– fonetyki (omawiają proces powstawania głosek i rolę poszczególnych narządów mowy; objaśniają różnicę między głoską a literą; określają funkcję głoski i; rozróżniają samogłoski, spółgłoski, głoski dźwięczne, bezdźwięczne, nosowe, ustne, wyjaśniają mechanizm powstawania upodobnień pod względem dźwięczności i uproszczeń grup spółgłoskowych; prawidłowo zapisują wyrazy z głoską nosową i z upodobnieniem pod względem dźwięczności),

– słowotwórstwa i słownictwa (klasyfikują wyrazy podzielne i niepodzielne słowotwórczo; analizują budowę słowotwórczą wyrazu; tworzą rodziny wyrazów; posługują się wyrazami bliskoznacznymi w celu doskonalenia stylu wypowiedzi ustnych i pisemnych; omawiają znaczenie realne oraz strukturalne wyrazów; prawidłowo zapisują przedrostki zakończone w pisowni na literę będącą odpowiednikiem spółgłoski dźwięcznej),

  • – fleksji (klasyfikują odmienne i nieodmienne części mowy; prawidłowo używają form czasowników, rzeczowników, przymiotników, liczebników, zaimków i świadomie stosują je dla wzbogacania tworzonego tekstu; prawidłowo zapisują przyimki złożone i wyrażenia przyimkowe, partykuły nie i by z różnymi częściami mowy; prawidłowo używają spójników i stosują się do zasad interpunkcji),
  • – składni (samodzielnie dokonują analizy logicznej i gramatycznej zdania, posługują się różnego rodzaju typami zdań złożonych współrzędnie i podrzędnie; wykazują dbałość o poprawną interpunkcję zdania złożonego),
  • objaśniają sposoby wzbogacania zasobu własnego słownictwa.

 

Stopień dobry mogą otrzymać uczniowie, którzy spełniają kryteria na stopień dostateczny oraz:

 

Słuchanie.

 

  • słuchają i rozumieją wypowiedzi kolegów oraz nauczyciela, dzięki czemu uczestniczą w sytuacji komunikacyjnej,
  • słuchają nagrań recytacji utworów poetyckich i prozatorskich oraz dostrzegają środki wyrazu artystycznego tekstu,
  • selekcjonują informacje z wysłuchanego tekstu,
  • analizują i rozpoznają intencję nadawcy wysłuchanego utworu.

 

Czytanie tekstów pisanych i odbiór innych tekstów kultury.

 

  • płynnie czytają teksty współczesne i dawne, stosując się do zasad poprawnej interpunkcji, akcentowania i intonacji,
  • odczytują tekst na poziomie przenośnym,
  • określą funkcję przeczytanego tekstu,
  • określą nadawcę i odbiorcę wypowiedzi,
  • wyjaśniają tytuł utworu,
  • wyjaśniają motywy postępowania bohaterów, ocenia ich zachowania i postawy w odniesieniu do ogólnie przyjętych zasad moralnych,
  • dostrzegają perswazję i wartościowanie w czytanym tekście,
  • określają cechy liryki jako gatunku literackiego i ilustruje je przykładami z tekstu,
  • określają funkcję środków artystycznego wyrazu, takich jak epitet, porównanie, przenośnia, wyraz dźwiękonaśladowczy, pytanie retoryczne,
  • samodzielnie wyodrębniają i omawiają obrazy poetyckie w utworze,
  • rozpoznają i wskazują cechy gatunkowe psalmu, pieśni i hymnu,
  • analizują elementy świata przedstawionego w utworze,
  • posługują się terminami realizm i fantastyka, adaptacja filmowa i adaptacja teatralna,
  • uzasadniają przynależność gatunkową powieści, noweli, opowiadania,
  • wskazują w balladzie elementy typowe dla różnych rodzajów literackich,
  • posługują się terminami związanymi z dramatem jako rodzajem literackim,
  • wyszukują potrzebne informacje z encyklopedii i słowników (ortograficznego, języka polskiego, wyrazów bliskoznacznych, wyrazów obcych),
  • wybierają niezbędne informacje ze spisu treści, indeksu, przypisów,
  • uzasadniają przynależność tekstu prasowego do publicystyki,
  • wyszukują i porównuje informacje w różnych tekstach, m.in. popularnonaukowych i prawnych,
  • analizują językowe i pozajęzykowe środki perswazji w reklamie prasowej,
  • analizują treść symbolu występującego w malarstwie,
  • określają funkcję pozajęzykowych środków wyrazu w sztuce filmowej i teatralnej,
  • określają rolę reżysera, aktora, scenografa, charakteryzatora w procesie powstawania filmu lub przedstawienia teatralnego,
  • wyjaśniają związki między dziełem literackim a plastycznym,
  • próbują omówić elementy tragizmu i komizmu w dziele literackim,
  • nazywają elementy groteski w utworze.

 

Mówienie.

 

  • płynnie mówią na podany temat, starając się zachować zasady poprawności językowej i stylistycznej,
  • starają się mówić logicznie i spójnie,
  • wyraźnie i poprawnie wymawiają wyrazy, akcentuje wyrazy i zdania,
  • uzasadniają własne zdanie za pomocą rzeczowych argumentów,
  • dobierają środki językowe w zależności od adresata wypowiedzi w oficjalnych i nieoficjalnych sytuacjach mówienia,
  • aktywnie uczestniczą w dyskusji,
  • tworzą opis postaci, krajobrazu, sytuacji,
  • opowiadają treść utworu,
  • charakteryzują postać fikcyjną,
  • opisują uczucia własne i bohaterów literackich,
  • wystrzegają się brutalności słownej, kłamstwa i manipulacji w wypowiedzi ustnej,
  • aktywnie uczestniczą w przygotowaniu planu inscenizacji wybranego utworu oraz w jego realizacji,
  • oceniają recytację własną i kolegów.

 

Pisanie.

 

  • piszą wypowiedź logiczną i spójną o trójdzielnej kompozycji, starając się zachować zasady poprawności językowej, ortograficznej i interpunkcyjnej,
  • tworzą tekst wyrażający intencje nadawcy, na przykład prośby i przeprosiny,
  • uzasadniają własne zdanie za pomocą odpowiednich argumentów,
  • redagują opis, rozprawkę, charakterystykę postaci, kartkę z pamiętnika,
  • recenzję, sprawozdanie, notatkę w postaci tekstu ciągłego, tabeli, wykresu, mapy pamięci, planu oraz pisma użytkowe, takie jak instrukcje i przepisy,
  • próbują przekształcić tekst epicki na scenopis filmowy.

 

Nauka o języku.

 

  • umiejętnie stosują wiedzę językową w zakresie:

– fonetyki (omawiają proces powstawania głosek; omawiają różnicę między głoską a literą; dostrzegają funkcje głoski i; rozróżniają samogłoski, spółgłoski, głoski dźwięczne, bezdźwięczne, nosowe, ustne; dostrzegają związek cech artykulacyjnych głoski ze znaczeniem wyrazu; znają mechanizm starają się poprawnie zapisywać wyrazy z głoskami nosowymi i z upodobnieniem pod względem dźwięczności),

  • – słowotwórstwa i słownictwa (porównują wyrazy podzielne i niepodzielne słowotwórczo; wskazują podstawę słowotwórczą, formant, rdzeń; tworzą rodziny wyrazów; posługują się wyrazami bliskoznacznymi w celu uniknięcia powtórzeń w tekście; rozumieją różnicę między znaczeniem realnym a strukturalnym wyrazu; prawidłowo zapisują przedrostki zakończone w pisowni na literę będącą odpowiednikiem spółgłoski dźwięcznej),
  • – fleksji (rozpoznają odmienne i nieodmienne części mowy; prawidłowo używają czasowników wziąć, iść, rozumieć, umieć, lubić; prawidłowo używają różnych form rzeczowników, przymiotników, liczebników; poprawnie stosują rzeczownik z określającymi go przymiotnikami; rozróżniają liczebniki główne, porządkowe, zbiorowe, ułamkowe; rozróżniają zaimki rzeczowne, przymiotne, przysłowne, liczebne; stosują zaimki w tekście w celu usunięcia zbędnych powtórzeń wyrazowych; łączą wyrazy w zdaniu i zdania za pomocą różnych spójników; starają się poprawnie zapisywać partykułę nie i by z różnymi częściami mowy; określają funkcję wykrzyknika w wypowiedziach),
  • – składni (dokonują rozbioru logicznego i gramatycznego zdania; rozróżniają rodzaje zdań złożonych współrzędnie i podrzędnie; poprawnie stosują interpunkcję w zdaniach złożonych),

     wskazują sposoby wzbogacania zasobu słownikowego języka.

 

Stopień dostateczny mogą otrzymać uczniowie, którzy spełniają kryteria na stopień dopuszczający oraz:

 

Słuchanie.

 

  • świadomie uczestniczą w sytuacji komunikacyjnej przez uważne słuchanie wypowiedzi innych jej uczestników,
  • żywo reagują na wypowiedzi kolegów i nauczyciela, m.in. proszą o jej powtórzenie, uzupełnienie, wyjaśnienie,
  • określają tematykę wysłuchanego utworu,
  • rozróżniają teksty o charakterze informacyjnym i perswazyjnym,
  • wybierają potrzebne informacje z wysłuchanego tekstu,
  • rozpoznają kpinę i ironię jako wyraz intencji wypowiedzi.

 

Czytanie tekstów pisanych i odbiór innych tekstów kultury.

 

  • podejmują próby odczytania różnych tekstów współczesnych i dawnych na poziomie przenośnym,
  • wybierają z tekstu najważniejsze informacje,
  • określają nadawcę i adresata wypowiedzi,
  • nazywają różne motywy postępowania bohaterów,
  • odczytując sens utworu, odwołują się do podstawowych wartości, takich jak przyjaźń, wierność, patriotyzm,
  • nazywają cechy liryki jako rodzaju literackiego, identyfikuje je w tekście poetyckim,
  • określają osobę mówiącą w wierszu,
  • nazywają podstawowe środki wyrazu artystycznego wypowiedzi, potrafi wskazać w tekście epitet, przenośnię, porównanie,
  • wyodrębniają w tekście obrazy poetyckie,
  • rozróżniają takie gatunki poezji, jak psalm, pieśń, hymn,
  • identyfikują elementy świata przedstawionego w utworze,
  • odróżniają fikcję literacką od rzeczywistości,
  • rozumieją znaczenie terminów realizm i fantastyka,
  • odróżniają cechy gatunkowe noweli, powieści, opowiadania,
  • podają przykłady utworów należących do literatury dydaktycznej,
  • znają cechy literatury dydaktycznej, wymienia cechy bajki i ballady,
  • znają cechy dramatu jako gatunku literackiego i rozumie podstawowe terminy
  • związane z dramatem,
  • wyszukują potrzebne informacje w encyklopedii, słowniku ortograficznym, języka polskiego, wyrazów bliskoznacznych i wyrazów obcych,
  • wyszukują informacje w spisie treści, indeksie i przypisach,
  • odróżniają teksty publicystyczne od innych tekstów,
  • wyszukują informacje w tekście popularnonaukowym oraz prawnym,
  • rozpoznają językowe i pozajęzykowe środki perswazji w reklamie prasowej,
  • identyfikują symbole występujące w malarstwie,
  • dostrzegają funkcje środków pozajęzykowych w sztuce teatralnej i filmie,
  • rozumieją rolę reżysera, aktora, scenografa, charakteryzatora w procesie powstawania filmu i przedstawienia teatralnego,
  • rozpoznają związki między dziełem literackim a plastycznym,
  • wskazują elementy tragizmu i komizmu w dziele literackim,
  • odróżniają teksty groteskowe od innego rodzaju utworów.

 

Mówienie.

 

  • wypowiadając się, podejmują temat, wyraża własne zdanie i podaje argumenty na poparcie własnego stanowiska,
  • zachowują trójdzielną kompozycję dłuższej wypowiedzi,
  • dbają o poprawność językową i stylistyczną,
  • starają się stosować do zasad poprawnej wymowy oraz norm dotyczących akcentowania wyrazów i zdań,
  • rozróżniają środki językowe w zależności od adresata wypowiedzi w oficjalnych i nieoficjalnych sytuacjach mówienia,
  • uczestniczą w dyskusji zgodnie z zasadami kultury,
  • dobierając odpowiednie słownictwo, opisują wygląd postaci, przedmiotu, krajobraz, sytuację,
  • płynnie opowiadają treść utworu jedno-i wielowątkowego,
  • streszczają tekst literacki i popularnonaukowy według wcześniej przygotowanego planu,
  • opisują cechy postaci fikcyjnej,
  • nazywają uczucia własne i bohaterów literackich,
  • dostrzegają zjawisko brutalności słownej, kłamstwo i manipulację,
  • wygłaszają z pamięci tekst poetycki i stosuje się do zasad interpunkcji oraz intonacji zdaniowej,
  • wywiązują się z zaplanowanych zadań związanych z przygotowaniem inscenizacji wybranego utworu,
  • uczestniczą w omówieniu recytacji własnej i kolegów.

 

Pisanie.

 

  • piszą na temat, starając się zachować przejrzystą kompozycję logicznej i spójnej wypowiedzi,
  • stosują akapity,
  • starają się zachować poprawność językową tworzonego tekstu,
  • wykazują dbałość o estetykę zapisu oraz poprawność ortograficzną i interpunkcyjną,
  • uzasadniają swoje zdanie,
  • redagują opis postaci, krajobrazu, list prywatny, kartkę z dziennika, notatkę, streszczenie, zaproszenie, ogłoszenie, przepis kulinarny,
  • piszą opowiadanie odtwórcze i opowiadanie twórcze z dialogiem,
  • stosują narrację pierwszo-i trzecioosobową,
  • opisują postaci fikcyjne i rzeczywiste,
  • z pomocą nauczyciela opisują dzieło malarskie,
  • układają tekst o trójdzielnej kompozycji, w którym uzasadniają własne zdanie,
  • znają słownictwo oceniające i wyrazy modalne precyzujące stosunek piszącego do wyrażanych treści.

 

Nauka o języku.

 

  • stosują wiedzę językową w zakresie:

– fonetyki (wymieniają narządy mowy; rozumieją różnicę między głoską a literą, identyfikują samogłoski i spółgłoski, głoski dźwięczne, bezdźwięczne, ustne, nosowe; zna funkcje głoski i; wskazują zjawisko upodobnień pod względem dźwięczności i uproszczeń grup spółgłoskowych),

– słowotwórstwa i słownictwa (rozpoznają wyrazy podzielne i niepodzielne słowotwórczo; wskazują podstawę słowotwórczą, formant, rdzeń; rozpoznają wyrazy należące do tej samej rodziny wyrazów, odróżniają wyrazy pokrewne od bliskoznacznych; starają się prawidłowo zapisywać przedrostki zakończone w pisowni na literę będącą odpowiednikiem spółgłoski dźwięcznej),

– fleksji (rozpoznają odmienne i nieodmienne części mowy; poprawnie zapisują nazwy własne; starają się używać poprawnych form rzeczowników, przymiotników, liczebników, zaimków; rozróżniają zaimki rzeczowne, przymiotne, przysłowne, liczebne; łączą wyrazy w zdaniu i zdania za pomocą spójników, stosują właściwą interpunkcję w wypowiedzeniach),

– składni (dokonują rozbioru logicznego i gramatycznego zdania; rozróżniają zdanie i równoważnik zdania; rozumieją różnicę między zdaniem złożonym współrzędnie i podrzędnie; znają typy tych zadań, starają się stosować do zasad interpunkcji),

  • znają sposoby wzbogacania zasobu własnego słownictwa.

 

Stopień dopuszczający mogą otrzymać uczniowie, którzy:

 

Słuchanie.

 

  • uważnie słuchają wypowiedzi kolegów i nauczyciela,
  • wyrażają prośbę o powtórzenie wypowiedzi,
  • słuchają nagrania wzorcowej recytacji,
  • mówią na temat najważniejszych treści wysłuchanego utworu,
  • rozumieją polecenia,
  • rozpoznają fragmenty informacyjne i perswazyjne w wysłuchanym tekście,
  • rozpoznają smutek, radość jako wyraz intencji wypowiedzi.

 

Czytanie tekstów pisanych i odbiór innych tekstów kultury.

 

  • czytają teksty współczesne i dawne,
  • odczytują tekst na poziomie dosłownym,
  • rozpoznają w tekście najważniejsze informacje,
  • wskazują nadawcę i adresata wypowiedzi,
  • dostrzegają różne motywy postępowania bohaterów,
  • odczytując sens utworu, dostrzegają podstawowe wartości, takie jak przyjaźń,

       wierność, patriotyzm,

  • czytają utwory liryczne i zna cechy liryki jako rodzaju literackiego,
  • odróżniają osobę mówiącą w wierszu od autora tekstu,
  • znają podstawowe środki wyrazu artystycznego wypowiedzi,
  • rozpoznają obrazy poetyckie w utworze,
  • znają cechy pieśni, hymnu,
  • wymieniają elementy konstrukcyjne świata przedstawionego w utworze,
  • wiedzą, czym się różni fikcja literacka od rzeczywistości,
  • znają cechy gatunkowe noweli, powieści, opowiadania,
  • rozróżniają narrację pierwszo-i trzecioosobową,
  • rozpoznają w tekście epickim fragmenty opowiadania i opisu,
  • znają cechy gatunkowe bajki,
  • odróżniają dramat od innych rodzajów literackich,
  • wyszukują informacje w encyklopedii i słowniku ortograficznym oraz słowniku języka polskiego,
  • posługują się spisem treści,
  • wyszukują informacje w tekście popularnonaukowym,
  • dostrzegają symbole występujące w malarstwie,
  • znają terminy adaptacja filmowa i adaptacja teatralna,
  • wymieniają osoby uczestniczące w procesie powstawania przedstawienia teatralnego oraz filmu (reżyser, aktor, scenograf, charakteryzator),
  • zauważają związki między dziełem literackim a dziełem plastycznym,
  • rozróżniają elementy tragizmu i komizmu w dziele literackim.

 

Mówienie.

 

  • wypowiadają się na podany temat,
  • unikają zbędnych powtórzeń wyrazowych,
  • unikają błędów gramatycznych,
  • znają zasady poprawnej wymowy,
  • znają zasady poprawnego akcentowania wyrazów i zdań,
  • podejmują próby uczestniczenia w dyskusji,
  • opisują wygląd postaci, przedmiotu, krajobraz,
  • opowiadają treść utworu,
  • streszczają prosty tekst literacki lub popularnonaukowy,
  • podają cechy postaci fikcyjnej,
  • mówią o uczuciach własnych i postaci literackich,
  • wygłaszają z pamięci tekst poetycki,
  • biorą udział w przygotowaniu inscenizacji wybranego utworu.

 

Pisanie.

 

  • tworzą plan dłuższej wypowiedzi,
  • piszą na temat,
  • starają się zachować poprawność językową, ortograficzną i interpunkcyjną tekstu,
  • starają się o estetyczny zapis wypowiedzi,
  • układają tekst, który zawiera prośbę, przeprosiny,
  • podejmują próbę opisu postaci i krajobrazu, pisze list prywatny, kartkę z dziennika, prostą notatkę, streszczenie,
  • wyrażają swoje zdanie,
  • piszą opowiadanie odtwórcze i twórcze, wie, jak umieścić dialog w tekście,
  • opisują postaci rzeczywiste i fikcyjne,
  • rozróżniają narrację pierwszo-i trzecioosobową,
  • opisują elementy dzieła malarskiego,
  • układają tekst o trójdzielnej kompozycji na bliskie mu tematy.

 

Nauka o języku.

 

  • stosują wiedzę językową w zakresie:

– fonetyki (znają różnicę między głoską a literą; rozróżniają samogłoski i spółgłoski, głoski dźwięczne, bezdźwięczne, ustne, nosowe; wiedzą, na czym polega zjawisko upodobnień pod względem dźwięczności i uproszczeń grup spółgłoskowych),

– słowotwórstwa i słownictwa (wiedzą, czym jest podstawa słowotwórcza, formant, rdzeń, rodzina wyrazów; rozumieją różnicę między wyrazem pokrewnym a bliskoznacznym),

  • – fleksji (rozpoznają odmienne i nieodmienne części mowy; poprawnie zapisuje nazwy własne; stara się poprawnie używać różnych form rzeczowników, stopniują przymiotniki, poprawnie używają liczebników w datach, starają się używać zaimków; łączą wyrazy w zdaniu i zdania za pomocą spójników, stosują wypowiedzenia wykrzyknikowe),

– składni (rozróżniają zdanie i równoważnik zdania; mają świadomość logicznej budowy wypowiedzenia pojedynczego i z pomocą nauczyciela dokonują jego rozbioru logicznego; określają formę gramatyczną wyrazów w zdaniu, odróżniają zdanie złożone współrzędnie od zdania złożonego podrzędnie),

  • świadomie wzbogacają zasób własnego słownictwa o przysłowia, powiedzenia, frazeologizmy itp.